Daniel Barenboim
Daniel Barenboim (ur. 15 listopada 1942 w Buenos Aires) – dyrygent i pianista pochodzenia żydowskiego.
Dzieciństwo
Urodził się w Argentynie. Jego dziadkowie byli aszkenazyjskimi Żydami, pochodzącymi z Rosji. Pierwsze lekcje gry na fortepianie zaczął pobierać w wieku pięciu lat od swojej matki, a później i ojca, Enrique. Pierwszy publiczny koncert dał w Buenos Aires mając siedem lat.
W 1952 rodzina wyjechała do Izraela. W tym samym roku Daniel debiutował jako pianista w Wiedniu i Rzymie. Dwa lata później, w lecie 1954, rodzice zabrali go do Salzburga, gdzie wziął udział w mistrzowskich lekcjach dyrygentury u Igora Markevitcha. Tego lata poznał też Wilhelma Furtwänglera, który usłyszawszy jego grę, zaproponował mu wykonanie I koncertu fortepianowego Beethovena z Berliner Philharmoniker. Ojciec Daniela nie zgodził się na to, argumentując że ze względu na niedawne wydarzenia II wojny światowej występ żydowskiego chłopca w Berlinie nie zostałby dobrze przyjęty. Furtwängler pozostał jednak mentorem Barenboima i wywarł ogromny wpływ na jego muzyczny rozwój<ref>Daniel Barenboim</ref>.
Kariera
W 1954 dwunastoletni Barenboim dokonał pierwszego nagrania płytowego. W 1955 podjął naukę teorii i kompozycji u Nadii Boulanger w Paryżu. W 1956 zadebiutował jako pianista w Londynie, a w 1957 w Nowym Jorku pod batutą Leopolda Stokowskiego. Następstwem tych sukcesów były tournées koncertowe po Europie, Ameryce Północnej i Południowej, Australii i Dalekim Wschodzie.
W 1966 debiutował jako dyrygent z English Chamber Orchestra w Londynie. Po tym wydarzeniu otrzymał wiele zaproszeń od orkiestr w Europie i Ameryce, a w roku 1975 został dyrektorem artystycznym Orchestre de Paris. Pozostał nim do 1989, kładąc duży nacisk na repertuar współczesny.
Jako dyrygent operowy debiutował w 1975, prowadząc ''Don Giovanniego'' Mozarta na Edinburgh Festival. W latach 1981-1999 występował regularnie na festiwalach w Bayreuth.
Od 1991 do 2006 był dyrektorem artystycznym Chicago Symphony Orchestra. Jego obowiązki w Ameryce były jednak na tyle absorbujące, że zrezygnował z posady<ref name=Tel>"The Telegraph" - 122My affair? I don't think Jackie knew123</ref>. Od 1992 pełni funkcję dyrektora artystycznego Staatsoper Unter den Linden w Berlinie.
1 stycznia 2009 poprowadził koncert noworoczny w sali Musikverein w Wiedniu.
Życie prywatne
W latach 1967-1987 był żonaty z wybitną brytyjską wiolonczelistką, Jacqueline du Pré. Koncertowali na całym świecie – Barenboim występował z du Pré zarówno jako dyrygent, jak i pianista. Tragiczny wymiar nadała temu związkowi choroba du Pré – zdiagnozowano u niej stwardnienie rozsiane. W 1973, przykuta do wózka inwalidzkiego, zmuszona była całkowicie porzucić karierę muzyczną. Na początku lat 80. Barenboim związał się z rosyjską pianistką, Eleną Bashkirovą. Bezskutecznie ukrywał ten fakt przed du Pré<ref name=Tel/>. Wkrótce Bashkirova urodziła mu dwoje dzieci: Davida (1982) i Michaela (1985). Barenboim i du Pré pozostali formalnie małżeństwem aż do jej śmierci w 1987. Rok później poślubił Bashkirovą.
Ciekawostki
Daniel Barenboim posiada obywatelstwa Izraela i Argentyny oraz honorowe – Hiszpanii i Autonomii Palestyńskiej<ref name=HA>Haaretz - Israeli conductor Daniel Barenboim to perform with orchestra in Gaza</ref>. Mieszka na stałe w Berlinie.
Znany jest z krytyki władz Izraela. Wspiera organizacje humanitarne i kulturalne Autonomii Palestyńskiej.
Wybrane publikacje
- 2003 A Life in Music, Arcade Publishing, ISBN 1559706740
- 2004 Parallels and Paradoxes: Explorations in Music and Society (współautor: Edward W. Said), Vintage, ISBN 1400075157
- Paralele i paradoksy. Rozmowy o muzyce i społeczeństwie (współautor: Edward W. Said), PIW, Warszawa 2008, ISBN 978-83-06-03151-5
- 2009 Music Quickens Time, Verso, ISBN 1844674029