Letnie Igrzyska Olimpijskie 1936
XI Igrzyska Olimpijskie odbyły się w dniach 1–16 sierpnia 1936 roku w Berlinie (Niemcy).
Już w 1916 r. w Berlinie miały się odbyć igrzyska olimpijskie, jednak z powodu I wojny światowej zostały odwołane.
Mimo protestów opinii publicznej i środowisk sportowych igrzyska w nazistowskich Niemczech doszły do skutku. Przed ich rozpoczęciem część krajów rozważała zbojkotowanie imprezy i rozegranie konkurencyjnych zawodów. Do organizacji igrzysk kandydowała również Barcelona. Gdy okazało się, że organizację powierzono Niemcom, w Barcelonie chciano zorganizować Olimpiadę Ludową. Zjechało się wielu sportowców. Jednak na dzień przed rozpoczęciem zaczął się zamach stanu generała Franco. Po zapewnieniach organizatorów berlińskich igrzysk, że zawody zostaną przeprowadzone w myśl zasad olimpijskich, oraz przy jednoczesnych gwarancjach złagodzenia polityki rasistowskiej (w reprezentacji Niemiec wystąpili florecistka Helene Mayer i hokeista Rudi Bali, a na czele komitetu organizacyjnego stanął dr Teodor Levalda – wszyscy pochodzenia żydowskiego).
Po raz pierwszy wydarzenia z aren olimpijskich były filmowane oraz transmitowane w telewizji. Niektóre reprezentacje narodowe (m.in. Włochy, Francja, Bułgaria, Kanada), z wyjątkiem brytyjskiej i japońskiej, podczas wejścia na arenę wykonywały salut rzymski, będący wówczas pozdrowieniem olimpijskim. Nazistowska propaganda zinterpretowała jednak ten gest jako pozdrowienie ku czci Hitlera.
Program igrzysk poszerzono o nowe dyscypliny: kajakarstwo, koszykówkę oraz piłkę ręczną (baseball i szybownictwo były konkurencjami pokazowymi).
Po raz pierwszy w historii olimpiad nowożytnych znicz olimpijski zapalono od ognia przyniesionego z Grecji.
Państwa uczestniczące
{valign=top
- Afganistan
- Argentyna
- Australia
- Austria
- Belgia
- Bermudy
- Boliwia
- Brazylia
- Bułgaria
- Chile
- Chiny
- Czechosłowacja
- Dania
- Egipt
- Estonia
- Filipiny
- Finlandia
- Francja
- Grecja
- Holandia
- Indie Brytyjskie
- Islandia
- Japonia
- Jugosławia
- Kanada
- Kolumbia
- Kostaryka
- Liechtenstein
- Luksemburg
- Łotwa
- Malta
- Meksyk
- Monako
- III Rzesza
- Norwegia
- Nowa Zelandia
- Peru
- Polska
- Portugalia
- Rumunia
- Stany Zjednoczone
- Szwajcaria
- Szwecja
- Turcja
- Urugwaj
- Węgry
- Wielka Brytania
- Włochy
- Związek Południowej Afryki
}
Główne wydarzenia
- Bohaterem zawodów lekkoatletycznych był czarnoskóry Amerykanin Jesse Owens, zdobywca 3 złotych medali w konkurencjach indywidualnych – bieg na 100 i 200 m oraz skok w dal – i pierwszego miejsca w sztafecie 4x100 m.
- W biegach długodystansowych bezkonkurencyjni byli biegacze fińscy, zdobywając 5 z 6 medali na dystansie 5000 i 10 000 m.
- Wśród kobiet gwiazdą była Holenderka Hendrika Mastenbroek, zdobywczyni 3 złotych medali.
- Wielki zawód gospodarzom sprawili futboliści, którzy w ćwierćfinale turnieju piłkarskiego przegrali z Norwegią, nowicjuszem w tej dyscyplinie sportu.
Film Leni Riefenstahl "Olympia"
Kwestia pojawienia się na igrzyskach telewizji, która pokazywała zmagania olimpijskie na żywo, to nie jedyny przejaw postępu technicznego. Niemiecka reżyser Leni Riefenstahl – autorka słynnego Triumfu Woli nakręconego na parteitagu w Norymberdze w 1934 r. – stworzyła na podstawie materiałów, które nakręciła na igrzyskach z pomocą ogromnej ekipy, dwuczęściowy film pt. Olympia (Olimpiada), mający upamiętniać to wydarzenie i jednocześnie być propagandową apoteozą możliwości organizacyjnych i finansowych Rzeszy. Po wybuchu II wojny światowej nie zorganizowano następnych igrzysk w 1940 r. (z których zrezygnowało Tokio na rzecz Helsinek (Finlandia), które ostatecznie organizowały Igrzyska w 1952 roku), ani w 1944 r. aż do roku 1948, tak więc znakomity dokument Riefenstahl to wielki skarb światowej kinematografii – zwłaszcza że pokazuje niemilitarną stronę życia w III Rzeszy, dokumentuje wielonarodowy pokaz umiejętności sportowych w czasach nazistowskiego reżimu, a także dowodzi świetnego, nowatorskiego warsztatu filmowego reżyserki. Film wszedł na ekrany w 1938 roku i składa się z dwóch części, przy czym adekwatność tytułów do zawartości tematycznej jest dość umowna: Fest der Völker – Święto Narodów (115 min.) i Fest der Schönheit – Święto Piękna (88 min.)
Wyniki
{valign="top"
- boks
- gimnastyka
- hokej na trawie
- jeździectwo
- kajakarstwo
- kolarstwo
- koszykówka
- lekkoatletyka
- pięciobój nowoczesny
- piłka nożna
- piłka ręczna
valign="top"
- piłka wodna
- pływanie
- podnoszenie ciężarów
- polo
- skoki do wody
- strzelectwo
- szermierka
- wioślarstwo
- zapasy
- żeglarstwo
}
Dyscypliny pokazowe
Medale zdobyte przez Polaków
Srebrne
- Henryk Leliwa-Roycewicz, Seweryn Kulesza, Zdzisław Kawecki – jeździectwo – wszechstronny konkurs konia wierzchowego – drużynowo
- Stanisława Walasiewicz – bieg na 100 m (11,7 s.)
- Jadwiga Wajsówna – rzut dyskiem (46,22 m)
Brązowe
- Maria Kwaśniewska – rzut oszczepem (41,80 m)
- Władysław Karaś – strzelectwo – strzelanie z karabinka małokalibrowego na 50 m (296 pkt)
- Jerzy Ustupski, Roger Verey – wioślarstwo – dwójka podwójna (7.36,2 s.)
Statystyka medalowa
{ border=1 align=left cellpadding=4 cellspacing=0 width=350 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
---- bgcolor="#efefef"
6 align="center" Klasyfikacja medalowa
style="background:#efefef" align="center"
! Lp.
! align="left" Państwo
! złoto
! srebro
! brąz
! razem
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
1
align="left" Niemcy
style="background:#F7F6A8;" 33
style="background:#DCE5E5;" 26
style="background:#FFDAB9;" 30
89
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
2
align="left" USA
style="background:#F7F6A8;" 24
style="background:#DCE5E5;" 20
style="background:#FFDAB9;" 12
56
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
3
align="left"
style="background:#F7F6A8;" 10
style="background:#DCE5E5;" 1
style="background:#FFDAB9;" 5
16
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
4
align="left"
style="background:#F7F6A8;" 8
style="background:#DCE5E5;" 9
style="background:#FFDAB9;" 5
22
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
5
align="left" Finlandia
style="background:#F7F6A8;" 7
style="background:#DCE5E5;" 6
style="background:#FFDAB9;" 6
19
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
5
align="left"
style="background:#F7F6A8;" 7
style="background:#DCE5E5;" 6
style="background:#FFDAB9;" 6
19
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
7
align="left"
style="background:#F7F6A8;" 6
style="background:#DCE5E5;" 5
style="background:#FFDAB9;" 9
20
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
8
align="left"
style="background:#F7F6A8;" 6
style="background:#DCE5E5;" 4
style="background:#FFDAB9;" 8
18
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
9
align="left"
style="background:#F7F6A8;" 6
style="background:#DCE5E5;" 4
style="background:#FFDAB9;" 7
17
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
10
align="left"
style="background:#F7F6A8;" 4
style="background:#DCE5E5;" 7
style="background:#FFDAB9;" 3
14
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
...
align="left" ...
style="background:#F7F6A8;" ...
style="background:#DCE5E5;" ...
style="background:#FFDAB9;" ...
...
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
22
align="left" Polska
style="background:#F7F6A8;" 0
style="background:#DCE5E5;" 3
style="background:#FFDAB9;" 3
6
bgcolor="#FFFFFF" align="right"
---- bgcolor="#FFFFFF"
6 align="center" Zobacz pełną klasyfikację medalową
}
<br clear="all" />
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- United States Holocaust Memorial Museum – Online Exhibition: Nazi Olympics: Berlin 1936
- United States Holocaust Memorial Museum – Library Bibliography: 1936 Olympics
</div>
Olympische Sommerspiele 1936
1936 Summer Olympics
Jeux olympiques d'été de 1936