Spółka akcyjna


Spółka akcyjna (forma skrócona w nazwach spółek S.A., obecnie poprawna forma to SA [patrz akapit "Poprawność językowa skrótu danego określenia"]) - rodzaj spółki kapitałowej. W Polsce spółki akcyjne działają obecnie na podstawie Kodeksu spółek handlowych, wcześniej regulował ją Kodeks handlowy. Kapitał zakładowy spółki akcyjnej podzielony jest na akcje o równej wartości. Akcje te mogą być notowane (kupowane i sprzedawane) na giełdzie (Zobacz: spółka giełdowa).

Oznaczenie spółki S.A.

W obrocie handlowym każda spółka akcyjna w Polsce zobowiązana jest podawać oprócz swojej firmy (czyli nazwy własnej) oznaczenie swojej formy prawnej dodając zwrot spółka akcyjna lub skrót S.A.. Artykuł 305 kodeksu spółek handlowych stwierdza:

Natomiast zgodnie z zasadami języka polskiego powinno się używać skrótowca SA<ref>Prof. Jerzy Bralczyk o pisowni SA</ref><ref>S.A. czy SA?</ref>, bez kropek. Pomimo tego jedynym oficjalnym skrótem w Polsce jest błędny zapis S.A. z kropkami.

Założenie spółki akcyjnej

Kapitał zakładowy składa się z wkładów założycieli, którzy stają się współwłaścicielami spółki (akcjonariuszami). Z chwilą zawiązania spółki tj. objęcia akcji przez akcjonariuszy, powstaje spółka akcyjna w organizacji.
Spółka akcyjna nabywa osobowość prawną w chwili wpisania do rejestru przedsiębiorców, stanowiącego część prowadzonego przez sądy gospodarcze (rejestrowe) Krajowego Rejestru Sądowego.

Własność

  • akcjonariusze nie odpowiadają za zobowiązania spółki, ryzyko ponoszą jedynie do wysokości wniesionego kapitału oraz czerpią zyski (np.: w postaci dywidendy)
  • minimalny kapitał akcyjny wynosi 100 000 zł, a minimalna wartość nominalna akcji to 1 grosz<ref>Art. 308 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Tekst ujednolicony z dnia 30.01.2012. .</ref>
<ref>W pierwotnej wersji ustawy minimalny kapitał wynosił 500 000 zł, a minimalna wartość akcji 1 zł. (tekst ogłoszony). Minimalną wartość akcji ustalono na 1 gr w roku 2003 (), a minimalny kapitał w wysokości 100 ooo zł w roku 2008 ().</ref>
  • akcje: imienne i na okaziciela, aportowe i gotówkowe, zwykłe i uprzywilejowane; są niepodzielne, cena emisyjna nie może być niższa od nominalnej
  • zysk dzielony jest proporcjonalnie do wysokości posiadanych udziałów

Władze

Kodeks przewiduje, że władze spółki akcyjnej są tworzone zgodnie z modelem systemu dualistycznego, w którym obowiązkowo istnieje stały organ nadzorczy. Organami spółki są zatem:
  • zarząd - powoływany maksymalnie na 5 lat, reprezentujący spółkę na zewnątrz i prowadzący jej sprawy
  • rada nadzorcza - wykonująca stały nadzór nad zarządem, składa się z minimum 3 członków, w spółkach publicznych - minimum 5 osób, powoływanych i odwoływanych przez zgromadzenie akcjonariuszy
  • walne zgromadzenie

Na członkach zarządu ciąży tzw. zakaz konkurencji, natomiast nie ma ograniczenia liczby kadencji.

Rozwiązanie spółki akcyjnej

Rozwiązanie spółki może nastąpić:

Rozwiązanie następuje w drodze postępowania likwidacyjnego; likwidatorami są ostatni członkowie zarządu, likwidatorów może ustanowić sąd. W przypadku upadłości jest prowadzone postępowanie upadłościowe i dopiero po jego ukończeniu następuje rozwiązanie spółki.

Poprawność językowa skrótu danego określenia

W języku polskim nie występuje skrót dla zwrotu spółka akcyjna, mimo to często występuje w nazwach spółek forma S.A. Ten sam błąd językowy występuje również w Kodeksie spółek handlowych<ref>Art. 305 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych ()</ref> oraz innych wydawnictwach. Zostało to negatywnie ocenione przez Radę Języka Polskiego<ref></ref>.

Zgodnie z zasadami polskiej ortografii<ref></ref>, w nazwach spółek zwrot Spółka Akcyjna można zastąpić zwrotem SA, który jest skrótowcem<ref></ref><ref></ref>.

Zobacz też




Aktiengesellschaft
Joint-stock company
Société par actions