Szybka kolej miejska

i 19WE warszawskiej SKM
Szybka kolej miejska (skrót SKM) – rodzaj systemu transportu kolejowego, przeznaczonego dla publicznej komunikacji pasażerskiej, którego działalność ograniczona jest do obszaru poszczególnych dużych miast i ich aglomeracji. Określenie to nie oznacza, że pojazdy poruszają się z wielką prędkością, lecz że teoretycznie przewozi pasażerów szybciej niż zrobiłby to autobus na tym samym odcinku.

Szybkie Koleje Miejskie na świecie


W Europie liczba systemów kolei miejskiej wynosi ponad 60. Dokładne oszacowanie nie jest możliwe, ponieważ wydzielone organizacyjnie systemy często zlewają się i zazębiają, jak np. w Szwajcarii, lub też świetnie działający system kolejowy z częstotliwościami typowymi dla skm, który obsługuje całe powierzchnie Belgii, Holandii, gdzie normą jest wysoka częstotliwość (pociągi z częstotliwościami dochodzącymi do 3 minut w szczycie) w obrębie aglomeracji.

Dla kolei miejskich charakterystyczne są prędkości handlowe 2–3 razy wyższe od osiąganych przez autobusy miejskie i duża częstotliwość kursowania pociągów.

W niektórych krajach działalność ta przynosi zyski (np. w Japonii prywatne koleje miejskie przynoszą średnio 22% zysku), jednak w Europie najczęściej korzystają z gminnego lub państwowego dofinansowania. W Tokio obsługiwany przez 29 przewoźników system kolei miejskich obsługuje aż 54% wszystkich podróży realizowanych przez mieszkańców i ma większy udział w rynku przewozowym niż motoryzacja indywidualna.

System kolei miejskiej w Berlinie (S-Bahn Berlin GmbH) przewozi rocznie 388,1 mln pasażerów, a więc więcej niż wszystkie koleje w całej Polsce razem wzięte (291 mln)<ref></ref>. Pociągi miejskie mają stałe relacje i częstości kursowania, a linie są ponumerowane. Na głównej linii Berlina pociągi kursują w szczycie nawet co 90 sekund. W Niemczech działa 17 takich systemów S-Bahn i wciąż powstają kolejne.

W krajach francuskojęzycznych używana jest nazwa Réseau express régional, RER. Największym systemem jest paryska RER, przewożąca pięcioma liniami (z licznymi rozgałęzieniami) 1,1 mld pasażerów rocznie.

Szybkie Koleje Miejskie w Polsce

Trójmiasto


W Gdańsku, Sopocie, Gdyni i okolicznych miejscowościach funkcjonuje system SKM prowadzony przez przedsiębiorstwo PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście. Po II wojnie światowej, dzięki otrzymanym z Berlina w ramach reparacji wojennych pociągom elektrycznym, odtworzono tu działającą w okresie przedwojennym kolej miejską (opartą wówczas o trakcję parową), a następnie rozbudowano ją na całą aglomerację Trójmiasta.

Mimo że trójmiejska SKM przewozi 16% całego ruchu wewnątrz aglomeracji i przynosi zyski (2,5 mln rocznie wraz z subwencjami), to proces jej prywatyzacji zatrzymał się. Modernizacja taboru przedsiębiorstwa SKM w Trójmieście obsługującego system jest powolna, brak jest rozwoju, zamykane są linie miejskie (np. do Brzeźna). Trójmiejska SKM kursuje ze średnią częstotliwością co 7,5 minuty w szczycie i oferuje 231 pociągów miejskich (wrzesień 2002) na dobę.

Aglomeracja warszawska

'''Szybka Kolej Miejska w Warszawie''' – miejskie przedsiębiorstwo obsługujace linie naziemnej szybkiej kolei miejskiej łączacej centrum Warszawy z jej przedmiesciami i obrzeżami. Obecnie obsługuje 3 trasy (linie S1, S2 i S9).
Wraz z metrem tworzy zasadnicza sieć komunikacji miejskiej w Warszawie, uzupelnioną przez tramwaje i autobusy.
System biletowy zarządzany jest przez ZTM i jest identyczny jak w pozostałych miejskich środkach transportu w Warszawie.

SKM dysponuje taborem kolejowym typu 14WE, 19WE i 27WE.

W 2012 roku planowane jest przedłużenie obecnej linii S2 do wybudowanej już stacji kolejowej pod terminalem 2 lotniska Chopina, a także uruchomienie nowej linii z MPL do Legionowa (kurs 1 raz na godzinę przez Dworzec Centralny).

15 marca 2010 ruszyła druga linia warszawskiej SKM. Połączenie ajencyjne do 2012 roku obsługiwały Koleje Mazowieckie. Linia nosi nazwę S9 i obecnie kursuje w relacji Warszawa Gdańska – Wieliszew.

1 września 2010 Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie po długiej przerwie wznowił kursowanie linii S1. Jest to trzecia linia warszawskiej SKM, która teraz kursuje na trasie Pruszków-Otwock
Aktualne trasy od 12.12.2010:
S1 - Pruszków-Otwock
S2 - Sulejówek Miłosna-Warszawa Zachodnia
S9 - Warszawa Gdańska-Wieliszew


'''Warszawska Kolej Dojazdowa (WKD)''' – Najstarszy w Polsce system SKM. Warszawska WKD oferuje 128 pociągów na dobę (wrzesień 2011) jeżdżących po własnych (w pełni wydzielonych) torach na trasie Warszawa Śródmieście WKD – Grodzisk Mazowiecki zasilanych napięciem 650V. Częstotliwość szczytowa wynosi 10-15 minut a pozaszczytowa 15-30 minut. Pociągi jeżdżą na trasie Warszawa Śródmieście WKD – Grodzisk Mazowiecki/Milanówek.
Między stacjami Warszawa Śródmieście WKD – Opacz honorowane są bilety okresowe ZTM (również dobowe).

'''Koleje Mazowieckie (KM)''' – częstotliwość kursowania pociągów Kolei Mazowieckich na linii średnicowej w Warszawie (Warszawa Zachodnia – Warszawa Wschodnia) dochodzi w szczycie do 3 minut. Częstotliwość uzupełniana jest także składami SKM Warszawa. Dzięki Wspólnemu biletowi ZTM-KM-WKD posiadacze biletów okresowych (nie dotyczy biletów 20, 40, 60 minutowych) mogą korzystać ze składów KM na terenie całej aglomeracji.

Konurbacja górnośląska

na przystanku SKR Tychy-Miasto

14 grudnia 2008 roku, na terenie konurbacji górnośląskiej w ramach I etapu budowy systemu transportowego SKR, została uruchomiona pierwsza trasa w relacji Tychy – Katowice. Pociągi kursują w równym takcie co 30 min. W pociągach Szybkiej Kolei Regionalnej obowiązuje bilet pomarańczowy, jest to wspólny bilet na pociąg, autobus i trolejbus. Można również podróżować na podstawie biletów Przewozów Regionalnych.

Plany nowych SKM w Polsce

Wrocław


Na zaawansowanym poziomie są prace nad utworzeniem kolei miejskiej typu S-Bahn we Wrocławiu. W lipcu 2010 roku Urząd Transportu Kolejowego przyznał tamtejszemu MPK licencję na przewozy kolejowe. Zgodnie z zapowiedziami pierwsza linia Wrocławskiej Kolei Miejskiej ma biec z Długołęki przez Wrocław Główny do Siechnic, a jej otwarcie planowane jest na koniec 2011 roku. Druga linia zaczynać będzie się na stacji Wrocław-Leśnica i przez Żerniki i Nowy Dwór docierać na do Wrocławia Głównego<ref>Miejskie szynobusy ruszą w tym roku do Leśnicy zamiast na Psie Pole – Wiadomości z Wrocławia</ref>.

Pozostałe miasta i aglomeracje

Podjęto ponadto decyzję w sprawie powstania systemu SKM w Bydgoszczy i Toruniu – BiTCity<ref></ref>, w Krakowie oraz w Łodzi – Łódzka Kolej Aglomeracyjna (powstała specjalna spółka, przyznano już unijne dofinansowanie na modernizację istniejących i budowę nowych przystanków oraz na zakup taboru).

Rozważane są systemy SKM w Szczecinie, Poznaniu, Lublinie, Białymstoku, Rybnickim Okręgu Węglowym oraz LGOMie.

Możliwości rozwoju

Według opinii ekspertów, takie systemy komunikacyjne są ekonomicznie możliwe w każdej większej polskiej aglomeracji, tylko że w tym celu konieczna jest liberalizacja tego segmentu rynku i poprawienie kiepskiego zwykle w obszarach miejskich stanu infrastruktury kolejowej PLK. Przykładem tego typu zachowania jest stworzenie odrębnego, nowego podmiotu dla SKM w Warszawie.

Linki zewnętrzne

  • Aktualne artykuly o SKM w Polsce na inforail.pl
  • PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście – strona internetowa
  • SKM w Warszawie – strona internetowa
  • Forum pasażerów Szybkiej Kolei Miejskiej w Warszawie
  • Strona o gdyńskiej kolei
  • Strona o propozycji kolei miejskiej dla Wrocławia- Instytut Ekologiczny
  • Witryna o nieczynnej kolei miejskiej w Bydgoszczy- Instytut Ekologiczny




S-Bahn
S-Bahn
S-Bahn