Wartburg (motoryzacja)

Wartburg – nazwa samochodów produkowanych przez fabrykę VEB Automobilwerk Eisenach w dawnej Niemieckiej Republice Demokratycznej.

Po II wojnie światowej, w wyniku podziału Niemiec, koncern BMW utracił swoją główną wytwórnię samochodów w Eisenach - znalazła się ona na terenie wschodnich landów. "Nowi właściciele" początkowo kontynuowali produkcję przedwojennych aut BMW pod marką EMW (potem IFA).

Wartburg 1000 (311, 312, 313)


Na Targach Lipskich w 1956 roku zaprezentowano napędzany dwusuwowym silnikiem samochód Wartburg 311<ref name="AŚ1"/>. Nazwa pochodziła od zamku Wartburg znajdującego się na wzgórzach niedaleko fabryki. Produkcję modelu rozpoczęto w Eisenach, gdzie od 1953 roku wytwarzano jedynie samochód IFA F9, na którym Wartburg oparty był pod względem technicznym<ref name="AŚ1"/><ref name="MT80"></ref>. Model F9 był przestarzałym pojazdem napędzanym silnikiem dwusuwowym. Nadwozie Wartburga było o 10 cm dłuższe od poprzednika. Do napędu użyto tej samej dwusuwowej jednostki napędowej poddanej nieznacznej modernizacji. Z pojemności 900 cm³ generowała ona moc 37 KM<ref name="AŚ1"/>. Napęd przenoszony był poprzez 4-biegową manualną skrzynię biegów na koła przednie.

Wartburg 1000 występował w wielu wersjach nadwoziowych: 4-drzwiowy sedan, 3-drzwiowe kombi, 5-drzwiowe kombi - Camping, pick-up, kabriolet, coupé oraz Sport (zwanej 313)<ref name="AŚ1"/>.

W 1957 powstał prototyp nowej jednostki napędowej dla Wartburga - nowoczesnego silnika B4 generującego 45 KM. Projekt został jednak zarzucony<ref name="AŚ1"/>.

Modelem 311 Niemcy startowali w wielu europejskich i krajowych rajdach - np. Internationale Rallye Wartburg.

W 1962 roku AWE (Automobilwerke Eisenach) zmodernizowało model 311, montując w nim silnik o zwiększonej pojemności do 992 cm³<ref name="AŚ3"/><ref name="MT80"/>. Dla odróżnienia nazywa się go 1000 zamiennie z 312. Po trzech latach do produkcji wprowadzony zostaje model przejściowy. Pozostaje znana z 311/312 karoseria, ale pojawia się nowe podwozie<ref name="MT86"></ref>. Nadal jest to konstrukcja ramowa, jednak już z niezależnym zawieszeniem na sprężynach zamiast poprzecznych resorów piórowych oraz stabilizatorem tylnej osi<ref name="MT80"/>. Modernizację przechodzi silnik, skrzynia biegów, miejsce 15 calowych kół zajmują mniejsze 13 calowe rozstawem śrub 4x160<ref name="MT80"/>. Półosie z homokinetycznymi przegubami zastępują nowe z podwójnym przegubem Cardana. W oficjalnej nomenklaturze model ten nazywany jest nadal 1000, jednak dla odróżnienia od poprzedniej wersji, oznaczano go często kodem fabrycznym: 312/1. Przejściówka była produkowana do 1967 roku (równolegle z nowym modelem), a w ofercie pozostawała do 1968 roku.

Wartburgi poza krajami znajdującymi się za żelazną kurtyną eksportowano także do Europy Zachodniej, a nawet do obydwu Ameryk.

W 1961 roku rozpoczęto produkcję seryjną samochodu dostawczego Barkas B1000, skonstruowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych i jednostki napędowej Wartburga 311.

Dane techniczne (0.9)

Źródło:<ref></ref>

Silnik

  • R3 (silnik) 0,9 l (900 cm³), dwusuw
  • Układ zasilania: gaźnik Jikov
  • Średnica cylindra × skok tłoka: 70,00 mm × 78,00 mm
  • Stopień sprężania: 6,6:1
  • Moc maksymalna: 37 KM (28 kW) przy 4000 obr/min
  • Maksymalny moment obrotowy: 81 N•m przy 2200 obr/min

Osiągi

  • Przyspieszenie 0-100 km/h: 30 s<ref name="AŚ1"/>
  • Prędkość maksymalna: 115 km/h<ref name="AŚ1"/>
  • Średnie zużycie paliwa: 10 l / 100 km<ref name="AŚ1"/>

Dane techniczne (312)

Źródło:<ref></ref><ref></ref>

Silnik

  • R3 (silnik) 1,0 l (993 cm³), dwusuw
  • Układ zasilania: gaźnik
  • Średnica cylindra × skok tłoka: 73,50 mm × 78,00 mm
  • Stopień sprężania: 7,5:1
  • Moc maksymalna: 45 KM (34 kW) przy 4200 obr/min
  • Maksymalny moment obrotowy: 96 N•m przy 2200 obr/min

Osiągi

  • Przyspieszenie 0-80 km/h: 15,0 s<ref name="MT"/>
  • Przyspieszenie 0-100 km/h: 27,5 s
  • Prędkość maksymalna: 125 - 130 km/h
  • Średnie zużycie paliwa: 9 - 12 l / 100 km<ref name="MT">Młody Technik 8/66 - Wartburg 1000</ref>

Inne

  • Najmniejszy promień skrętu: 5,8 m
  • Rozstaw kół tył / przód: 1260 mm / 1190 mm
  • Opony: 5,90 x 15 cali

<gallery>
Plik:Wartburg 311 (1963) 04.jpgTył sedana
Plik:Wartburg 311 2006.jpgCoupé
Plik:Saxony Classic Rallye 2010 - Wartburg 311-2 1956 (aka).jpgKabriolet
Plik:Wartburg-2006-06.jpg3-drzwiowe kombi
Plik:Wartburg-311-5-Camping-Limousine.jpg5-drzwiowe kombi
Plik:Wartburg-313-1-Sport-Coupe.jpgSport (Wartburg 313)
Plik:Wartburg Schnelltransporter mit Anhänger 3.jpgPick-up
Plik:Wartburg 311 Coupé dashboard.JPGDeska rozdzielcza
</gallery>

Wartburg 353


W 1966 pojawił się następca "312" - Wartburg 353<ref name="AŚ2"></ref>. Zgodnie z panującymi wówczas trendami kanciaste nadwozie, które zaprojektował Clauss Dietel<ref name="AŚ2"/>, pomimo zwiększonej przestrzeni pasażerskiej, cechowało się mniejszymi niż u poprzednika wymiarami zewnętrznymi<ref name="MT86"/>. Do napędu użyto znanego z poprzednika dwusuwowego silnika o mocy maksymalnej 45 KM, pozwalał on na osiągnięcie prędkości maksymalnej rzędu 130 km/h przy średnim zużyciu paliwa 8-9,5 l / 100 km<ref name="MT66"></ref>. Zakładany poziom produkcji wynosił około 40&nbsp;000 sztuk rocznie<ref name="MT66"/>.

W przednim rzędzie zastosowano dzielone fotele z możliwością regulacji kąta pochylenia oparcia, w wersji de Luxe można było je składać zupełnie tworząc dwa miejsca do spania<ref name="MT86"/>. Użyto okrągłego koła kierownicy, deskę rozdzielczą obito czarną wykładziną<ref name="MT86"/>.

Podobnie jak w przypadku wcześniejszego modelu, 353 też doczekał się różnych odmian nadwoziowych, choć ich liczba była znacznie skromniejsza - poza sedanem były to: kombi - Tourist i praktyczny pick-up - Trans. W roku 1969 podniesienie mocy silnika z 45 do 50 KM. W wprowadzono szereg udoskonaleń: nową zaokrągloną tablicę rozdzielczą i łamaną kolumnę kierownicy, pasy bezpieczeństwa na fotelach przednich i uchwyty dla pasów na tylnej kanapie, dwuobwodowy układ hamulcowy z hamulcami tarczowymi na przedniej osi oraz ulepszonym korektorem siły hamowania na osi tylnej, wzmocnione zamki drzwi a także prądnicę prądu zmiennego<ref name="MT80"/><ref name="AŚ2"/>. Kolejne zmiany miały miejsce w 1982, wprowadzono matowoczarny wlot powietrza, obwódki reflektorów i zderzaki (w miejsce chromowanych), zastosowano inny gaźnik, zmodyfikowane hamulce bębnowe z tyłu oraz reflektory przednie typu H4<ref name="AŚ3"></ref>.

Ostatni "lifting" Wartburg 353 przeszedł pod koniec 1984, wprowadzono m.in: jednolity pas przedni w kolorze nadwozia, model ten oznaczono jako 353S<ref name="AŚ2"/>. Na życzenie klient mógł zamówić dźwignię zmiany biegów w podłodze niemal od samego początku produkcji. W Polsce ta opcja była jednak rzadko spotykana i można ją było zauważyć szerzej w ostatnich latach produkcji, od około 1986 roku. Samochód wyróżniał się pojemnym bagażnikiem, w wersji sedan - 525 l, w kombi po złożeniu kanapy 2000 l<ref name="AŚ2"/>. W roku 1969 zaprezentowano oparte na 353 dwumiejscowe sportowe auto Wartburg Melkus RS1000, jego produkcja trwała do roku 1980, powstało 101 egzemplarzy<ref name="AŚ3"/>.

Wersja eksportowa na rynek brytyjski nosiła nazwę Wartburg Knight, jej importu zakazano w roku 1984 z powodu niespełniania norm emisji spalin<ref name="MT80"/>. Problem ten rozwiązywano montując do nowych pojazdów silniki pochodzące z samochodu Morris Marina<ref name="MT80"/>.

353 był praktycznie ostatnią prawdziwą nowością w historii tego wschodnioniemieckiego producenta. Pomimo wielu modernizacji, z których najbardziej widoczną przeprowadzono w 1985 zmieniając m.in. pas przedni, auta te ze swoim "kołyszącym się", ramowym nadwoziem coraz bardziej odstawały od zachodniej konkurencji. Poważniejsze zmiany konstrukcyjne były nieuniknione - na wdrożenie całkiem nowego modelu (prototypy 360, 610m) nie było pieniędzy i zgody władz państwowych.

Fabryka próbowała ratować wizerunek swoich produktów biorąc nadal udział w licznych, renomowanych imprezach sportowych. Jednak startujący w latach osiemdziesiątych rajdowy model 353 WR wyglądał groteskowo przy kilkusetkonnych Audi i Lanciach.

Dane techniczne

Źródła:<ref></ref><ref></ref><ref name="MT86"/>

Silnik

  • R3 (silnik) 1,0 l (993 cm³), dwusuw
  • Układ zasilania: gaźnik Jikov
  • Średnica cylindra × skok tłoka: 73,50 mm × 78,00 mm
  • Stopień sprężania: 7,5:1
  • Moc maksymalna: 45-50 KM (33-36,5 kW) przy 4250 obr/min
  • Maksymalny moment obrotowy: 98 N•m przy 3000 obr/min

Osiągi

  • Przyspieszenie 0-80 km/h: 14,5 s<ref name="MT86"/>
  • Przyspieszenie 0-100 km/h: 25,0 s<ref name="AŚ3"/>
  • Prędkość maksymalna: 125-130 km/h
  • Średnie zużycie paliwa: 8-12 l / 100 km

Pozostałe

  • Zawieszenie przód: sprężyny śrubowe, amortyzatory teleskopowe oraz wahacze poprzeczne
  • Zawieszenie tył: sprężyny śrubowe, amortyzatory teleskopowe oraz wahacze skośne

Wartburg 1.3


W 1988 przy współpracy z Volkswagenem zaprezentowano w końcu model 1.3 - ostatnie wcielenie "353". Samochód wyposażono w czterosuwowy silnik VW stosowany między innymi w modelu Golf II, od którego pojemności wzięto nazwę, 4-biegową (oraz rzadko spotykaną 5-biegową) skrzynię biegów własnej konstrukcji (stworzono ją w zakładach produkujących Trabanta - w Zwickau) oraz wiele zmienionych elementów nadwozia: zderzaki z tworzywa (przedni pełnowymiarowy), nowe tylne i przednie lampy - wraz z kierunkowskazami płynnie wkomponowane w karoserię<ref name="AŚ4"></ref><ref name="AŚ5"/>. Poprawiono również wyposażenie wnętrza, w ostatniej serii z 1991 roku montując fotele kubełkowe pochodzące z Opla oraz welurową tapicerkę. Na tle konkurencji samochód wyróżniał się brakiem wspomagania układu hamulcowego<ref name="AŚ4"/>. Podobnie jak poprzednik, samochód wyposażony był w pojemny bagażnik<ref name="AŚ5"/>.

To wszystko, łącznie z najważniejszą nowością - silnikiem - nie pomogło w uratowaniu sprzedaży. Ostatnią deską ratunku było zamówienie z Grecji, ale żaden bank nie chciał skredytować podupadającej fabryki. Przypieczętowaniem końca historii Wartburga były zmiany polityczne w Europie Środkowej, w tym upadek muru berlińskiego i napływ na tereny NRD tanich, używanych aut z zachodu<ref name="AŚ5"/>. Ostatni Wartburg zjechał z taśmy produkcyjnej 10 kwietnia 1991 roku. Obecnie fabryka w Eisenach należy do koncernu General Motors i produkuje się w niej różne modele Opla.

Dane techniczne (1.3)

Źródło:<ref></ref><ref></ref>

Silnik

  • R4 1,3 l (1272 cm³), SOHC
  • Układ zasilania: gaźnik
  • Średnica cylindra × skok tłoka: 75,00 mm × 72,00 mm
  • Stopień sprężania: 9,5:1
  • Moc maksymalna: 58 KM (42,5 kW) przy 5400 obr/min
  • Maksymalny moment obrotowy: 96 N•m przy 3500 obr/min

Osiągi



Wartburg (Pkw)
Wartburg (car)
Wartburg (automobile)