Metr


Metr to jednostka podstawowa długości w układach: SI, MKS, MKSA, MTS, oznaczenie m. Metr został zdefiniowany 26 marca 1791 roku we Francji w celu ujednolicenia jednostek odległości<ref>Historia metra </ref>. W myśl definicji zatwierdzonej przez XVII Generalną Konferencję Miar i Wag w 1983 jest to odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299&nbsp;792&nbsp;458 s.

Poprzednio metr zdefiniowany był jako:
  • (1795 - 1889) długość równa 10-7 długości mierzonej wzdłuż południka paryskiego od równika do bieguna. Na podstawie tej definicji wykonano platynoirydowy wzorzec metra. W trakcie powtórnych pomiarów stwierdzono różnice między wzorcem a definicją. Wzorzec przechowywany jest w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sèvres koło Paryża.
  • (1889 - 1960) I Generalna Konferencja Miar (1889) określiła metr jako odległość między odpowiednimi kreskami na wzorcu, równą 0,999914&nbsp;·&nbsp;10-7 połowy południka ziemskiego.
  • (1960 - 1983) XI Generalna Konferencja Miar (1960) zdefiniowała metr jako długość równą 1&nbsp;650&nbsp;763,73 długości fali promieniowania w próżni odpowiadającego przejściu między poziomami 2p10 a 5d5 atomu 86Kr (kryptonu 86).

Inne jednostki długości: angstrem, cal, stopa, łokieć, jard, sążeń, staje, wiorsta, mila, parsek, rok świetlny.

Przeliczenie metra na niektóre jednostki niemetryczne:
<center>1 metr = 0,231481 pręta nowego polskiego = 0,468700 sążnia rosyjskiego = 1,093614 jarda = 3,280840 stóp angielskich</center>

Przedrostki SI

Wielokrotności i podwielokrotności jednostki (wyróżniono najczęściej używane):
{style="border: 1px black solid; border-collapse: collapse;" rules=all cellspacing=0 cellpadding=3
style="background-color: #efefef;"
!"3"Wielokrotności
!!"3"Podwielokrotności
style="background-color: #efefef;"
! Mnożnik
! Nazwa
! Symbol
!! Mnożnik
! Nazwa
! Symbol

align="center"100
metr
align="center"m
&nbsp;
&nbsp;
&nbsp;

align="center"101
dekametr
align="center"dam
align="center"10–1
decymetr
align="center"dm

align="center"102
hektometr
align="center"hm
align="center"10–2
centymetr
align="center"cm

align="center"103
kilometr
align="center"km
align="center"10–3
milimetr
align="center"mm

align="center"106
megametr
align="center"Mm
align="center"10–6
mikrometr
align="center"µm

align="center"109
gigametr
align="center"Gm
align="center"10–9
nanometr
align="center"nm

align="center"1012
terametr
align="center"Tm
align="center"10–12
pikometr
align="center"pm

align="center"1015
petametr
align="center"Pm
align="center"10–15
femtometr
align="center"fm

align="center"1018
eksametr
align="center"Em
align="center"10–18
attometr
align="center"am

align="center"1021
zettametr
align="center"Zm
align="center"10–21
zeptometr
align="center"zm

align="center"1024
jottametr
align="center"Ym

align="center"10–24
joktometr
align="center"ym

}

Wielokrotności wyższe niż kilometr są praktycznie nieużywane. Do opisywania odległości w skali astronomicznej stosuje się raczej tysiące i miliony kilometrów lub jednostki pozaukładowe: rok świetlny, parsek, jednostka astronomiczna.

Najmniejszą praktycznie używaną podwielokrotnością jest nanometr. Mniejszych jednostek używa się głównie w fizyce kwantowej.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

  • Zmiany definicji metra na przestrzeni lat na stronach Międzynarodowego Biura Miar i Wag
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar -



Meter
Metre
Mètre