Płaca

Płaca inaczej: pensja, wynagrodzenie, zapłata, gratyfikacja – wypłaty pieniężne oraz wartość tzw. świadczeń w naturze (towary, materiały, usługi itp.) lub ekwiwalenty wypłacane pracownikom lub innym osobom fizycznym przez pracodawcę za wykonaną na jego rzecz pracę.

Wysokość wynagrodzenia

Wysokość wynagrodzenia ustalana jest przy zawieraniu umowy (o pracę, dzieło lub zlecenie), a więc przed wykonaniem pracy lub dzieła. Wynagrodzenie obciążone jest podatkiem dochodowym oraz składkami ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, dlatego rozróżnia się:
  • płacę brutto – jest to łączna kwota stanowiąca koszt pracodawcy z tytułu wynagrodzenia,
  • płacę netto – jest to kwota wynagrodzenia brutto pomniejszona o kwotę należnego podatku dochodowego oraz składek ubezpieczeniowych.

Wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od posiadanych kwalifikacji, branży oraz miejsca zatrudnienia<ref>126Ile zarabiają Polacy?127 na PRNews.pl (Dostęp: 2012-01-13)</ref>.

Rodzaje i składniki wynagrodzeń

Z punktu widzenia pracodawcy wynagrodzenia dzielą się na:
Na wynagrodzenia osobowe składają się:
  • wynagrodzenie zasadnicze,
  • dopłaty (premie, wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatek stażowy, dodatek funkcyjny, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych itp.),
  • płace uzupełniające (za czas nieprzepracowany np. wynagrodzenie za czas choroby),
  • ekwiwalenty za niewykorzystany urlop.
Do wynagrodzeń nie zalicza się w rozumieniu przepisów:

Potrącenia

Przykłady potrąceń od wynagrodzeń w Polsce

Z ustalonego w umowie wynagrodzenia brutto obligatoryjnie potrącane są różne elementy, w zależności od rodzaju zawartej umowy oraz kilku innych warunków:
{class="wikitable" style="text-align: center"
!2Tytuł potrącenia
!Umowa o pracę
!Umowa zlecenie i agencyjna
!Umowa o dzieło

2zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznychwedług skali podatkowej19% wynagrodzenia brutto pomniejszonego o 20% zryczałtowanych kosztów uzyskania19% wynagrodzenia brutto pomniejszonego o 20% lub 50%<ref>W przypadku praw autorskich i pokrewnych</ref> zryczałtowanych kosztów uzyskania

4składki na ubezpieczeniaemerytalnezawsze3uwarunkowane4jeśli umowę zawarto z własnym pracownikiem

rentowezawsze

chorobowezawsze

zdrowotne2częściowo potrącane z zaliczki podatku dochodowego

2inne potrącenia obowiązkowe wynikające z tytułów egzekucyjnych i wykonawczych

}

Potrącenia dobrowolne dotyczą wynagrodzeń wypłacanych z tytułu umowy o pracę. Pracownik musi na nie złożyć pisemną zgodę. Do takich potrąceń należą np. składki na ubezpieczenie grupowe, składki na związki zawodowe, kluby sportowe, wpłaty do kasy zapomogowo-pożyczkowej itp.

Przykładowe obliczenie wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę dla pracownika, który nie dojeżdża do pracy do innej miejscowości i przysługuje mu odliczenie ulgi podatkowej, wg parametrów obowiązujących w lutym 2008:
{class="wikitable"
!Opis
!Kwota
!%

Wynagrodzenie bruttostyle="text-align: right"2000 zł100,0

Składka ubezpieczenia emerytalnego (9,76%)style="text-align: right"195,20 zł

Składka ubezpieczenia rentowego (1,50%)style="text-align: right"30 zł

Składka ubezpieczenia chorobowego (2,45%)style="text-align: right"49 zł

Razem składki ubezpieczeń społecznychstyle="text-align: right"274,20 zł

Podstawa naliczenia składki ubezpieczenia zdrowotnegostyle="text-align: right"1725,80 zł

Składka ubezpieczenia zdrowotnego (9%)style="text-align: right"155,32 zł<ref>W tym 133,75 zł jest odliczane od podatku dochodowego (7,75% podstawy)</ref>

Zaliczka na podatek dochodowy po umniejszeniu o część (7,75%) składki ubezpieczenia zdrowotnegostyle="text-align: right"124 zł

Wynagrodzenie nettostyle="text-align: right"1446,48 złstyle="text-align: right"72,3

Potrącenia (np. ubezpieczenie grupowe)style="text-align: right"30 zł

Kwota do wypłatystyle="text-align: right"1416,48 złstyle="text-align: right"70,8
}

Wypłata wynagrodzenia

Wypłata wynagrodzenia może odbywać się w kasie pracodawcy (wypłata gotówkowa) lub może być przekazywana na wskazany przez pracownika rachunek bankowy.

Zobacz też



Arbeitsentgelt
Wage
Salaire