Sekunda


Sekunda (łac. secunda – następna, najbliższa) – jednostka czasu, jednostka podstawowa większości układów jednostek miar np. SI, MKS, CGS – obecnie oznaczana s<ref name="DzU">Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dziennik Ustaw, poz. 1638 nr 225 z 2006 roku); Rozporządzenie nie dopuszcza oznaczeń <s>s.</s> ani <s>sek</s>.</ref>, niegdyś sek<ref>Mirosław Szymczak (red.), Słownik ortograficzny je̜zyka polskiego PWN wraz z zasadami pisowni i interpunkcji, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-11882-2, s. 721</ref>.

Jest to czas równy 9&nbsp;192&nbsp;631&nbsp;770 okresom promieniowania odpowiadającego przejściu między dwoma poziomami F = 3 i F = 4 struktury nadsubtelnej stanu podstawowego 2S1/2 atomu cezu 133Cs (powyższa definicja odnosi się do atomu cezu w spoczynku w temperaturze 0&nbsp;K)<ref>oficjalna definicja BIPM</ref> . Definicja ta, obowiązująca od 1967 r., została ustalona przez XIII Generalną Konferencję Miar. Poprzednio sekundę definiowano jako 1/31&nbsp;556&nbsp;925,9747 część roku zwrotnikowego 1900 (XI Generalna Konferencja Miar z 1960 r.) lub 1/86400 część doby (do 1960 r.).

Termin sekunda pochodzi od łacińskiego wyrażenia pars minuta secunda (druga mała część).

Określenie sekunda jest stosowane także jako miara kąta i interwał muzyczny.

Przedrostki SI

Wielokrotności i podwielokrotności sekundy (wyróżniono najczęściej używane):
{style="border: 1px black solid; border-collapse: collapse;" rules=all cellspacing=0 cellpadding=3
style="background-color: #efefef;"
!"3"Wielokrotności
!!"3"Podwielokrotności
style="background-color: #efefef;"
! Mnożnik
! Nazwa
! Symbol
!! Mnożnik
! Nazwa
! Symbol

align="center"100
sekunda
align="center"s
&nbsp;
&nbsp;
&nbsp;

align="center"101
dekasekunda
align="center"das
align="center"10–1
decysekunda
align="center"ds

align="center"102
hektosekunda
align="center"hs
align="center"10–2
centysekunda
align="center"cs

align="center"103
kilosekunda
align="center"ks
align="center"10–3
milisekunda
align="center"ms

align="center"106
megasekunda
align="center"Ms
align="center"10–6
mikrosekunda
align="center"µs

align="center"109
gigasekunda
align="center"Gs
align="center"10–9
nanosekunda
align="center"ns

align="center"1012
terasekunda
align="center"Ts
align="center"10–12
pikosekunda
align="center"ps

align="center"1015
petasekunda
align="center"Ps
align="center"10–15
femtosekunda
align="center"fs

align="center"1018
eksasekunda
align="center"Es
align="center"10–18
attosekunda
align="center"as

align="center"1021
zettasekunda
align="center"Zs
align="center"10–21
zeptosekunda
align="center"zs

align="center"1024
jottasekunda
align="center"Ys

align="center"10–24
joktosekunda
align="center"ys

}
W praktyce używa się tylko niektórych podwielokrotności jednostki, ponieważ wielokrotności jako mało naturalne zastępowane są innymi, choć nienależącymi do układu SI, ale za to łatwiejszymi do wyobrażenia, takimi jak minuta, godzina, doba, tydzień, miesiąc, rok itd. Jedna z wielokrotności SI – gigasekunda – mogłaby prowadzić do nieporozumień, ponieważ jej skrót jest identyczny z jednostką indukcji magnetycznej Gs układu CGS (podobnie: ps jako pikosekunda lub parsek).

Wielokrotności sekundy

  • 1 hektosekunda to 1 minuta i 40 sekund.
  • 1 kilosekunda to ok. 17 minut.
  • 3,6 ks to 1 godzina.
  • 10 kilosekund to ok. 2 godziny i 50 minut.
  • 100 kilosekund to ok. 1 dzień i 4 godziny.
  • 1 megasekunda to ok. 11 dni i 13 godzin.
  • 10 megasekund to ok. 3 miesiące i 25 dni.
  • 100 megasekund to ok. 3 lata i 2 miesiące.
  • 1 gigasekunda to ok. 32 lata.
  • 10 gigasekund to ok. 3 wieki.
  • 100 gigasekund to ok. 3 tysiąclecia.
  • 1 terasekunda to ok. 32 tysiąclecia.
  • 1 petasekunda to ok. 31689 tysiącleci.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar ()



Sekunde
Second
Seconde (temps)