Silnik żywy

w zaprzęgu
Silnik żywy – człowiek lub zwierzę jako źródło napędu. Nazwa aktualnie bardzo rzadko używana. Dawniej głównie w zestawieniach porównawczych z innymi typami silników i napędów maszyn, np. koń – ciągnik. Nie występuje w aktualnych klasyfikacjach silników.

Jeszcze w 1850 roku 94% energii napędowej pochodziło od zwierząt i ludzi, a w 1950 tylko 4%.

Najważniejszymi parametrami była ich moc średnia w czasie dniówki i moc chwilowa. Mocy chwilowej konia w zaprzęgu odpowiadają jednostki mocy: koń mechaniczny i koń parowy.

Moc uzyskiwana od człowieka lub zwierzęcia zależy od sposobu jej wykorzystania, np. moc konia w zaprzęgu wynosi 1 KM, a na wyjściu kieratu spada do 0,54 KM.

Przyjmuje się, że dla uzyskania z kieratu mocy 1 KM potrzeba 720 kg żywej wagi. Dokładne dane można znaleźć w tablicach.

<center>

----
ROWSPAN="2" Zwierzę
Człowiek
COLSPAN="3" Pełna
COLSPAN="3" W kieracie
przy drągach 4,5 – 5 m
COLSPAN="3" W deptaku
----
siła
kG prędkość
m/s
moc
kGm/s
siła
kG prędkość
m/s
moc
kGm/s
siła
kG prędkość
m/s
moc
kGm/s
----
Człowiek COLSPAN="6" 64 0,15 9,6
----
Koń o masie 400&nbsp;kg 60 1,25
75 45 0,9 40,5
----
Wół 60 0,8 48 65 0,6 39
----
Muł 50 1,1 55 30
0,9 27
----
Osioł 40 0,8 32 14 0,8 11,2
}
Na podstawie tabeli z 1905
</center>

z 1881 r. napędzana końmi poprzez kierat
Najważniejszym parametrem była moc średnia w czasie dniówki. Uwzględnia się np. czas przerw (ok. 35% czasu), zmęczenie itp.

Człowiek przy sikawce strażackiej przez 2 minuty rozwija moc do 0,5 KM ale średnią w czasie dniówki tylko 0,048 KM (mniej niż 10%).

Uwzględniano także mniejszą wydajność więźniów rzadko przekraczającą 60% wydajności człowieka wolnego.

Maszyny ułatwiające wykorzystanie: kabestan, kierat, koło deptakowe, zaprzęg.

Literatura

  • "Technik" praca zbiorowa wydana staraniem Komitetu Redakcyjnego (Drukarnia Rubleszewskiego i Wrotnowskiego w Warszawie) 1 tom - 1905r, 2 tom - 1908&nbsp;r.

Zobacz też